staahoo

Wpisy

  • piątek, 04 października 2013
    • Projekt Cyklopradziad

      Trząs. Wieś w cieniu odkrywek węgla brunatnego KWB Bełchatów. Cisza i spokój. Dużo lat temu odwiedziłem ją trochę przez przypadek Maluchem. Od czasu do czasu podglądałem za pomocą netowych narzędzi. W tej okolicy byłem ostatnio kilkakrotnie w ramach mojego Projektu Cyklopradziad czyli poszukiwań dawno zapomnianych przodków i odwiedzania miejsc, w których rodzili się oni, żyli i umierali. Od kilku miesięcy znaczną część wolnego czasu poświęcam genealogii. Raczkuję w tej dziedzinie pełnej mylących ścieżek. Akta metrykalne z początku XX wieku pisane były w języku zaborców. W moich poszukiwaniach przydała się już nieco osłabiona znajomość języka rosyjskiego. Księża i skrybowie parafialni pisali często jak przysłowiowa kura pazurem, albo pięknie kaligrafując i nadużywając przy tym graficznych ozdobników, które też nie ułatwiają odczytu akt. Na szczęście zapisy akt metrykalnych były tworzone dosyć schematycznie. Z językiem niemieckim nie poradzę sobie, ale pewnie trzeba będzie i przez to przebrnąć.

      Wracając do Trząsu to wieś, o której pewien znajomy powiedziałby, "po co tam jechać, przecież tam nic nie ma". Starsze i całkiem nowe domy. Widać, że mieszkańcy  nie klepią biedy poza wypadkami losowymi, które wszędzie się zdarzają. Owszem, nie ma tam cennych zabytków architektury, cukierkowych widoków itp., ale unosi się tu duch ciekawej, coraz bardziej odchodzącej w niepamięć historii tej ziemi.

       

      W początkach XIX wieku dobra kaszewickie zakupił hrabia Karol Henckel von Donnersmarck, którego rodowym gniazdem był Neudeck, z polska Świerklaniec. Rozległe terytorium z licznymi pustkowiami. W tych miejscach, za sprawą hrabiego wkrótce zaczęli pojawiać się koloniści. Chłopi-osadnicy i rzemieślnicy z bliższych i dalszych stron Prus, także z Czech i Austrii. Tak powstał Trząs, Kolonia Grafenort (obecnie Nowy Janów) , Żar, Kawalce, Kurnos, który zasłynął z gajów leszczynowych rodzących pożywne orzechy laskowe.  Chłopi wyznania katolickiego i ewangelickiego prawdopodobnie długo żyli zgodnie nie bacząc na pochodzenie i religię. Świadczyć mogą o tym częste mieszane małżeństwa. Sprawy poplątały się po 1939 roku, kiedy to okupant niemiecki zaczął szantażem przymuszać chłopów o pochodzeniu i niemiecko brzmiących nazwiskach do przyjmowania volkslisty. Egzekucje stawiających temu opór, niektórych złamały. Czas tragiczny nie tylko dla tych stron. To sygnalnie o bliższej nam historii okolic Kaszewic. Wzmianki o Kaszewicach i miejscowościach im pobliskjch sięgają w zachowanych dokumentach XIV wieku. Ciekawskich odsyłam do pracy pod redakcją Łukasza Politańskiego pt " Kaszewice, Kurnos, Trząs " wydanego przez Muzeum Regionalne w Bełchatowie.

      Oto na fotografii wykonanej w 1930 roku widnieje mój dziadek Teofil, urodzony w jednej z kolonii utworzonej przez grafa Henckla. Podczas wycieczki rowerowej udało mi się odnaleźć  mieszkających tam jeszcze dalekich krewnych. Ludzie nieubłaganie odchodzą z tego świata i coraz trudniej spotkać kogoś kto pamięta dawniejsze czasy i zna przekazy rodzinne o swoich przodkach. Prócz bardzo zaawansowanej w wieku dalekiej ciotki spotkałem też młodą kobietę, której rysy twarzy mają według mnie wiele wspólnego z dziadkiem Teofilem. Jest także zbieżność miejsca i nazwiska, ale w tej chwili trudno jest stwierdzić, czy łączą nas więzy krwi...

      Kominy elektrowni Bełchatów widoczne ze wsi Nowy Janów (d. Grafenort).

      Kościół Parafialny Trójcy Przenajświętszej w Kaszewicach.

      Przed bramą Cmentarza Rzymskokatolickiego Parafii Trójcy Przenajświętszej w Kaszewicach gmina Kluki.

      Na terenie cmentarza ewangelickiego położonego w lesie na skraju wsi Trząs.

      Na cmentarzu ewangelickim w Trząsie zachowało się niewiele nagrobków, tych z czytelnymi napisami ledwie trzy.

      Szczegóły wpisu

      Komentarze:
      (5) Pokaż komentarze do wpisu „Projekt Cyklopradziad”
      Tagi:
      Kategoria:
      Autor(ka):
      staahoo
      Czas publikacji:
      piątek, 04 października 2013 01:11

Wyszukiwarka

Tagi

Kanał informacyjny

button stats bikestats.pl button stats bikestats.pl button stats bikestats.pl button stats bikestats.pl button stats bikestats.pl button stats bikestats.pl button stats bikestats.pl statystyka